اگرچه از آغاز آشناییام با دكتر احمدینژاد حدود 10 سال میگذرد اما بهدلیل آنكه بیشتر ملاقاتهای ما در حاشیه جلسات مشورتی دكترمحسن رضایی انجام میشد و ایشان در آن زمان تنها بهعنوان عضو هیات علمی دانشگاه علموصنعت فعالیت میكردند چندان بحث جدی میان ما صورت نمیگرفت اما پس از انتصاب دكتر احمدینژاد بهعنوان شهردار تهران كه همزمان با فعالیت سایت بازتاب بهعنوان یكی از موثرترین رسانههای كشور بود و اجرای ایده احداث مونوریل یا قطار هوایی توسط دكتر احمدینژاد، مطالب و گزارشات انتقادی درباره این طرح در سایت بازتاب منتشر شد كه پیامد آن قرار جلسهای كه حدود شش سال قبل از سوی یكی از دوستان مشترك برای طرح رودرروی انتقادات و رفع ابهامات تنظیم شد.
در این جلسه مشروح كه حدود شش سال پیش برگزار شد، بهدلیل رشته مشترك تحصیلی بنده با دكتر احمدینژاد در مهندسی عمران گفتوگو تا حدودی تخصصی شد اما شاید، بازخوانی آن بحث كارشناسی كه تاكنون نیز رسانهای نشده است و مقایسه آن با اظهارات اخیر دكتر احمدینژاد مفید باشد. محور نظرات دكتر احمدینژاد درباره حملونقل عمومی تهران عبارت بودند از:
1- حملونقل عمومی تهران نیاز بهشبكهای وسیع و متنوع دارد كه نیازهای مختلف را پوشش دهد.
2- نقش مترو و اتوبوسرانی در این شبكه محدود است.
3- باید از سیستمهای جدیدتر حملونقل نظیر قطار هوایی و مونوریل برای تكمیل سیستم حملونقل عمومی تهران استفاده كرد.
4- بهدلیل آنكه مترو در زمان رژیم گذشته آغاز شده باید پروژهای را كه در زمان جمهوری اسلامی آغاز شود و افتخار آن بهنام ما ثبت شود، اجرا كرد.
5- مونوریل بسیار ارزان از مترو تمام میشود و هر كیلومتر آن كمتر از 10 درصد از هزینه مترو یعنی كیلومتری سه میلیارد تومان اجرا میشود.
6- اجرای پروژه مونوریل تهران بهسادگی ممكن است و در زمان تعیین شده بهپایان خواهد رسید.
البته مشابه این اظهارات را ایشان در سایر جلسات بهصورت خصوصی و علنی بیان كرده بودند. بنده در پاسخ بهنظرات ایشان مطالبی را بیان كردم كه محورهای آن عبارت بود از:
1- تنوع در شبكه حملونقل عمومی تهران باید در اساس مطالعه درونی باشد و تاكنون هیچ مطالعه جامعی كه استفاده از مونوریل یا قطار هوایی را در تهران تایید كرده باشد، وجود ندارد (البته تا امروز یعنی سال 1388 نیز چنین مطالعهای صورت نگرفته است.)
2- در مطالعات علمی صورت گرفته، در تهران مشابه سایر كلانشهرهای جهان، مترو بهعنوان سیستم اصلی حملونقل و شبكه اتوبوسرانی و تاكسیرانی نیز بهعنوان تغذیهكننده آن پیشبینی شده است.
3- قطار هوایی با مونوریل تفاوت آشكاری دارد، قطارهای مترو یا راهآهن اگر روی پل حركت كنند قطار هوایی گفته میشود اما مونوریل یك سیستم مجزا و كاملا متفاوت است و اصولا این سیستم در جهان برای مقاصد فانتزی و توریستی بهكار میرود و امكان حملونقل انبوه مسافر را ندارد.
4- زدن كلنگ یك پروژه افتخار نیست بلكه اجرا و اتمام صحیح آن افتخار است، افتخار مترو برای جمهوری اسلامی ایران ثبت شد چون تنها حدود یك درصد مترو توسط رژیم پهلوی اجرا شد و 99 درصد آن در جمهوری اسلامی اجرا شده و اگر پروژه جدید بدون مطالعه كافی و شتابزده اجرا شود اتفاقا بدنامی آن برای جمهوری اسلامی ثبت خواهد شد.
5- هزینه تمام شده مونوریل در دنیا بسیار با رقم اعلامی شما تفاوت دارد، در چین كه استاد ارزان تمام كردن پروژههاست، مونوریل شانگهای كیلومتری 30 میلیون دلار تمام شده. شما چگونه میخواهید آن را سه میلیون دلار تمام كنید؟
6- طرح مونوریل تهران بهدلیل فقدان مطالعات علمی، بیتجربگی مجریان و عدم حل مشكلات مالی و فنی آن اجرایی نیست.
البته در آن زمان دكتر احمدینژاد بهرغم ابراز لطف و محبت بهاینجانب، هیچیك از نظرات مذكور را نپذیرفت و بهدرستی صددرصد مواضع خود تاكید كرد اما گذشت زمان حقایق را آشكار ساخت. پروژه مونوریل تهران كه كلنگ آن در اسفند ماه سال 1382 زده شد و دكتر احمدینژاد رسما وعده داده بود این پروژه ظرف 17 ماه بهبهرهبرداری میرسد هنوز پس از گذشت بیش از 100 ماه در حد صفر باقیمانده جالب اینجاست كه دكتر احمدینژاد در مدت 17 ماه وعده داده شده (تا مرداد 1384) شهرداری تهران را برعهده داشت و از منابع مالی حمایت كامل شورای شهر تهران نیز برخوردار بود اما پیشرفت این پروژه تنها بهخاكبرداری و از بین بردن پایانه شركت واحد در میدان صادقیه تهران محدود ماند و پس از این مدت طولانی تنها تعدادی ستون در مسیر آن اجرا شده است.
اكنون پس از شش سال دكتر احمدینژاد در اظهارات اخیر خود در شبكه تهران هزینه ساخت مترو را كیلومتری حدود 100 میلیارد تومان اعلام كرده و اظهار میكند كه مونوریل نصف این مبلغ هزینه دارد. جالب اینجاست كه در این اظهارات هزینه احداث مترو كه بهطور متوسط كیلومتری 33 میلیارد تومان بوده بهیكباره سه برابر میشود و هزینه احداث مونوریل كه از طرف دكتر احمدینژاد سه میلیارد تومان عنوان شده بود اكنون 50 میلیارد تومان یعنی 16 برابر بیان میشود، بنابراین دستكم میتوان نتیجه گرفت كه ایشان بهاشتباه بودن اظهارات خود درباره هزینه تمام شده مونوریل پی بردهاند و قبول دارند كه این سیستم كیلومتری 50 میلیارد تومان (در واقع 5/1 برابر مترو) هزینه دارد نه سه میلیارد تومان. اما پرسش اینجاست كه چرا در طول چهار سال گذشته كه همه كشور تحت مدیریت دكتر احمدینژاد بوده و ایشان در شهرهای مختلف پروژه مونوریل را مدنظر قرار داده و حتی 150 میلیون دلار ارز، برای احداث آن در هیات دولت اختصاص دادند، حتی یك خط مونوریل یا تنها یك كیلومتر در كشور احداث نشده است.
آیا دستهای پنهان و محافل مافیا مانع اجرای مونوریل شدهاند یا آنكه ناپختگی و غیركارشناسی بودن این طرح كه اخیرا قرار است در قم اجرا شود موجب بینتیجه بودن آن شده است. سخن آخر اینكه، جناب دكتر احمدینژاد شما كه فرمودید بهعنوان كارشناس ترافیك نظر میدهید و بنده هم منكر تخصص شما در حوزه ترافیك نیستم، ممكن است مبنا و منطق علمی خود برای اصرار جهت ساختن مونوریل را بیان كنید تا شائبه سیاسی بودن این اصرار از بین برود؟
* تهران امروز